จิตนาการสำคัญกว่าความรู้

จิตนาการสำคัญกว่าความรู้ (Imagination is more important than knowledge)ประโยคเด็ดที่ใครหลาย ๆ คนรู้ ไม่มากก็น้อยก็คงจะโดนคนอื่นบอกด้วยประโยคดังกล่าว จริง ๆ แล้วเจ้าของประโยคสุดจ๊าบนั้นไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็นอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ นักวิทยาศาสตร์ชาวยิวที่โด่งดังก้องโลก เพราะความฉลาดของเขานั้นไม่มีเล่น ๆ สงครามโลกครั้งที่ 2 สงบได้ก็เพราะผลงานของเขานี่แหละ พ่วงมาด้วยเจ้าของสมการฟิสิกส์สุดแสนคลาสสิคที่หลายคนรู้ แต่ทำไมนักวิทยาศาสตร์ผู้มากไอคิวผู้นี้ถึงลั่นวาจาเช่นนี้ออกมา นั่นก็เพราะมันมีบทพิสูจน์อยู่

ศิลปะนั้นมีความสำคัญต่อสมองของมนุษย์เป็นอย่างมาก นักวิทยาศาสตร์ด้านสมอง (neuroscientist) ซึ่งค้นพบว่าการที่เซลล์สมองมาต่อเชื่อมกันเป็นวงจรประสาท (neural circuit) เป็นปัจจัยที่ทำให้มนุษย์ฉลาด ยิ่งเซลล์เหล่านี้ต่อเชื่อมกันเป็นวงจรและจัดระเบียบกันได้ดีมากเท่าใด ก็จะยิ่งทำให้การพัฒนาสมองมนุษย์มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นเท่านั้น ซึ่งศิลปะสามารถช่วยในส่วนนี้ได้ เพราะการที่เราจดจ่อกับงานศิลปะซักชิ้นนึง สมองต้องใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าของมนุษย์ เช่น การกระตุ้นและท้าทายความคิด การฝึกแก้ปัญหาและฝึกจินตนาการของมนุษย์

อีกทั้งกิจกรรมทางศิลปะยังมีส่วนช่วยในการเคลื่อนที่ของสมองอีกด้วย การเคลื่อนไหวประสานกันของมือไม้แขนขาที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นสมองส่วนหน้า (cerebral cortex) สมองส่วนกลาง (parietal lobe) สมองน้อย (cerebellum) หรือสมองส่วนที่รับผิดชอบเกี่ยวกับอารมณ์ (amygdala) นี่คือความชัดเจนของกิจกรรมศิลปะที่มีต่อสมองมนุษย์ที่นักวิทยาศาสตร์ด้านสมองได้นำมาให้เรารับรู้ แค่นี้เราก็สามารถเข้าใจได้แล้วว่า ทำไมเด็กเล็ก ๆ ระดับอนุบาลถึงต้องเรียนวิชาศิลปะ นั่นก็เพราะกิจกรรมเหล่านี้มีส่วนช่วยในการพัฒนาสมองแบบเต็ม ๆ ทำไมเด็ก ๆ มีพัฒนาการที่ดีและมีประสิทธิภาพ

เด็ก-ๆ

การเรียนศิลปะให้ได้ผล ครูผู้สอนต้องไม่มีการตีกรอบทางความคิด ต้องไม่ใช้ความกดดันกับผู้เรียน เพราะจริง ๆ แล้วการสร้างสรรค์งานศิลปะ ก็คือการบอกเล่าเรื่องราวผ่านทางความคิด ความรู้สึก อารมณ์ขณะที่กำลังทำกิจกรรมอยู่ เพราะศิลปะคือถือได้ว่าเป็นอีกภาษาหนึ่งของมนุษย์ เป็นภาษาสากลที่สามารถสื่อออกมาตามเจตนารมณ์ผู้ทำ

อีกทั้งครูผู้สอนต้องกล่าวให้กำลังใจเด็กทุกครั้ง ไม่ควรเยาะเย้ย ชื่นชมผลงาน เพราะทำให้วงจรสมองในส่วนที่เกี่ยวกับการมองตนเอง การยอมรับนับถือตนเองและผู้อื่นมีความเข้มแข็งขึ้น ศิลปะมีข้อดีกว่าที่เราคิดไว้เยอะมาก แค่หยิบกระดาษขึ้นมาวาดรูปหนึ่งแผ่น สมองก็ทำงานได้อย่างน่าอัศจรรย์ใจ ดังนั้นการเริ่มเรียนศิลปะในวันพรุ่งนี้ หรือการใช้เวลาว่างคิดถึงสิ่งที่เราอยากวาด อยากเขียน ก็น่าจะเป็นตัวเลือกที่ดีเยี่ยมไม่น้อยเลย