ศิลปะและสังคม

หากเคยได้ยินมักมีคนพูดกันว่างานศิลปะมักสร้างสรรค์สิ่งดี ๆ ให้กับตนเองและผู้อื่นอยู่เสมอ นั่นคือเรื่องจริงที่ทุกคนสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนอย่างที่เขาว่ากันว่า ทุกชนชาติต้องมีศิลปะเป็นทุนเดิมในจิตใจกันอยู่แล้ว คำว่าศิลปะในที่นี้ไม่ใช่แค่การวาดรูป ระบายสี หรือการสร้างสรรค์ชิ้นงานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสิ่งต่าง ๆ อีกมากมายที่สร้างขึ้นมาโดยแนวความคิดเพื่อสังคม เช่น บทเพลง, หนังสือ ฯลฯ ซึ่งความพิเศษของงานศิลปะเหล่านี้ช่วยสร้างสรรค์สังคมในหลาย ๆ ด้านมากกว่าที่คุณคิด

  1. มุมมองสะท้อนที่ทำให้คนเห็นความแตกต่าง – สังเกตว่างานศิลปะมักไม่ใช้การสื่อความหมายเพียงด้านเดียวแต่ยังพยายามสร้างสรรค์มุมมองสะท้อนที่หลายคนในสังคมอาจลืมเลือนกันไปให้กลับมามีทัศนคติที่เปลี่ยนไปมากยิ่งขึ้น แม้อาจไม่ได้ทำให้ทุกคนคิดได้เหมือนกันแต่ถ้าเรื่องนั้นอย่างน้อยพลิกความคิดของคนที่เห็นผิดเป็นชอบได้ก็ถือว่าศิลปะไดทำหน้าที่ตรงนี้อย่างดีที่สุด
  2. มีวุฒิภาวะในการตัดสินใจมากขึ้น – การมองเห็นงานศิลปะจะช่วยเพิ่มวุฒิภาวะให้กับคนทุกคนมากขึ้น ด้วยเรื่องราวที่ถูกนำเสนอขึ้นมาบางครั้งต้องใช้การตัดสินใจ ใช้มุมมองทางความคิดว่าเห็นความหมายเป็นอย่างบ้าง เรื่องเหล่านี้อาจไม่ได้สัมผัสโดยตรงแต่คนที่ชมงานศิลปะบ่อย ๆ จะรู้สึกทันทีว่าตนเองมีวุฒิภาวะในการตัดสินใจเพิ่มขึ้น มีหลักการเหตุผลมากกว่าใช้อารมณ์หรือความรู้สึกที่เป็นมาในอดีต
  3. เรียนรู้ในสิ่งที่เคยผิดพลาด – การสร้างสรรค์งานศิลปะให้กับคนในสังคมได้รับรู้ยังสามารถทำให้คนบางกลุ่มเรียนรู้ในสิ่งที่ผิดพลาดในอดีตเพื่อกลับมามองเห็นอนาคตหรือแนวทางข้างหน้าว่าควรทำอะไรต่อไป เช่น การทำงานศิลปะล้อเลียนการเมืองที่คงเห็นกันบ่อย ๆ เราทุกคนรู้ว่าความผิดพลาดในเรื่องเหล่านั้นคืออะไรและจะช่วยเพิ่มแนวทางการแก้ไขเพื่อทำให้สังคมมีสิ่งที่ดีเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิมโดยมีบทเรียนเหล่านั้นเป็นสิ่งเตือนใจ
  4. สร้างการแสดงออกให้กับตัวบุคคล – คนที่สร้างงานศิลปะชิ้นใดก็ตามขึ้นมานั่นหมายถึงเขาเองต้องคิดมาดีพอสมควรแล้วว่าจะนำเสนอเรื่องราวผ่านงานศิลปะในความหมายแบบไหน สังคมไทยเองเป็นสังคมประชาธิปไตย หากการแสดงออกใด ๆ ไม่ได้ไปล่วงเกินหรือมีเนื้อหาเหยียดหยามผู้อื่นย่อมทำได้อย่างเสรี ตรงนี้เองคือสิ่งที่ทำให้สังคมรับรู้ถึงแนวความคิดที่อาจเป็นเรื่องใหม่และเปลี่ยนแปลงโลกได้ในอนาคต

จะว่าไปงานศิลปะกับสังคมถือเป็นสิ่งที่อยู่คู่กันมานานแสนนาน หากคุณเองแม้ไม่ได้ชอบงานศิลปะมากนักแต่เชื่อเถอะว่ามันมักสะท้อนอารมณ์ บอกเล่าความรู้สึกลึก ๆ ในตัวเองได้เป็นอย่างดี เพราะมันคือสิ่งที่จรรโลงใจ